Dam in haven van Tholen is nog dit jaar waterkerend

Waterschap Scheldestromen is nu officieel begonnen met de aanleg van het zogeheten keermiddel in de haven van Tholen. Aannemer Hakkers b.v. uit het Brabantse Werkendam voert de werkzaamheden uit. Het bedrijf legt momenteel de fundering aan voor de dam. Nog voor het einde van dit jaar moet deze waterkerend zijn, werd donderdagmiddag bekendgemaakt tijdens de officiële aftrap van de bouw van het keermiddel.

De dam, met een afsluitbare doorvaartopening, moet ervoor zorgen dat inwoners van de buitendijks gelegen wijk Waterfront geen natte voeten krijgen op het moment dat het Volkerak-Zoommeer wordt ingezet als waterbergingsgebied voor de grote rivieren. De waterberging wordt ingezet wanneer voor het Hollandsch Diep een waterstand is voorspeld van 2,60 meter boven NAP en tegelijkertijd de zeekeringen zijn gesloten vanwege storm.

Door rivierwater tijdelijk op het Volkerak-Zoommeer te bergen, daalt de waterstand op het Hollandsch Diep en het Haringvliet ongeveer een halve meter. De waterstand bij Middelharnis daalt dan tien centimeter, en bij Dordrecht drie centimeter. Zodoende houden de inwoners in Rotterdam en omgeving droge voeten.

Laatste schakel

Bij tijdelijke berging stijgt de waterstand op het Volkerak-Zoommeer met zo'n tien centimeter per uur. De waterstand kan dan een maximale hoogte bereiken van 2,30 meter boven NAP. Als de storm is gaan liggen en de stormvloedkeringen weer opengaan, duurt het ongeveer 48 uur om het geborgen water weg te laten stromen. Dit gebeurt via de Volkeraksluizen, de Krammersluizen en de spuisluis bij Bath.

De keersluis in Tholen is de laatste schakel in waterbergingsverhaal. De aannemer is in juni begonnen met baggerwerkzaamheden in de haven. Dat was nodig, omdat de huidige bodem de constructie van de dam niet kan dragen. Na het baggeren heeft de aannemer op de bodem nieuwe grondlagen aangebracht. Deze maand begint de bouw van de fundering van de dam. Op de landtong aan het einde van de Schelde-Rijnweg is een werkterrein ingericht voor het aanvoeren van materialen.

Zanddam

De fundering krijgt een breedte van zeventig meter, vertelt beleidsmedewerker Ferdy Depondt van waterschap Scheldestromen. De totale lengte van het keermiddel, van oever tot oever, is 180 meter. Op 31 december moet de dam waterkerend zijn. Dat betekent dat er op dat moment een zanddam ligt. De bouw van de daadwerkelijke stenen dam begint volgend jaar. Volgens de planning van de aannemer moet het complete bouwwerk juni 2016 gereed zijn. Boten kunnen tijdens de werkzaamheden de haven in en uit blijven varen.

In de dam komt een opening. De voorvaarbreedte is straks dertien meter. Die breedte is gebaseerd op de grootst mogelijke boot die zo nu en dan de haven van Tholen binnenvaart. De diepte van doorvaart is 4,60 meter, vertelt techneut Klaas Kaslander van waterschap Scheldestromen. Als de waterberging wordt ingezet, plaatst het waterschap drie ijzeren schotten in de opening. Die moeten het water tegenhouden. De schotten staan straks opgeslagen naast de opening en worden met een kraan in de doorvaart geplaatst.

Drie schotten

Wandelaars en fietsers kunnen volgend jaar van de dam gebruikmaken. Er komt een elektronische brug, vergelijkbaar met het sluisje bij Benedensas bij De Heen. Door middel van een drukknop kan de brug worden bediend. Een scherm geeft aan hoe lang mensen moeten wachten voordat de brug in beweging komt. Verder komt er bij de doorvaartopening, aan de zijde van de landtong, een aanlegsteiger die bereikbaar is via een trap.

Wethouder Kees van Dis, die donderdagmiddag bij de aftrap aanwezig was, is positief over de samenwerking met het waterschap. ,,Er zijn behoorlijk wat gesprekken aan vooraf gegaan. De ene keer heftiger dan de andere keer. Maar over het algemeen constructief." De gemeente Tholen heeft met name ingezet op de ruimtelijke inpassing in het landschap. Het wandelpad en de loopbrug zijn daar voorbeelden van. Ook in het ontwerp is rekening gehouden met het historische centrum van Tholen. Zo worden de hoeken van het keermiddel gemaakt uit gepolijst beton.

Botshoofd

Dijkgraaf Toine Poppelaars benadrukte in zijn toespraak dat ook elders in Zeeland, maar ook in West-Brabant en Zuid-Holland wordt gewerkt aan waterkering. Zo versterkt aannemer Hakkers gelijktijdig met de aanleg van het keermiddel de dijk ter hoogte van buurtschap Botshoofd, bij Oud-Vossemeer. De dijk wordt aan de binnenzijde voorzien van een extra kleiklaag. Dat moet ervoor zorgen dat het dijklichaam beter bestand is tegen een grotere hoeveelheid water in het Schelde-Rijnkanaal.

Het versterken van de dijken en het aanleggen van een waterkering in de haven van Tholen is onderdeel van het landelijke project Ruimte voor de Rivieren. Het kabinet heeft een bedrag van 2,3 miljard euro beschikbaar gesteld voor de uitvoering van deze maatregel. Vanaf 1 januari is het Volkerak-Zoommeer geschikt om in te zetten als waterberging.